logo

Kwetsbare groepen niet altijd zelfredzaam

Boek met titel Heft in eigen handen met pijl naar zittende persoon met kopzorgen

 

Niet alle burgers kunnen zichzelf even goed redden

Keuzevrijheid en eigen regie gaan uit van de zelfredzaamheid van de burger. Maar niet alle burgers kunnen zichzelf even goed redden, zoals bleek uit ons themarapport over burgers en gezondheid [1]. Er zijn kwetsbare groepen in de samenleving die minder mogelijkheden en vaardigheden hebben om zelf de regie over hun leven te voeren. Als burgers hun sociale ondersteuning steeds meer zelf moeten regelen, kan dat leiden tot nieuwe vormen van uitsluiting en afhankelijkheid – vooral voor mensen met een klein sociaal netwerk [2]. Er blijven altijd kwetsbare groepen die hulp op maat nodig hebben [1]. Overheden gaan hierbij een rol spelen, bijvoorbeeld door het organiseren van ondersteuning via de Wmo [3 - 5].

Mensen zijn vaak op meerdere vlakken kwetsbaar

Als we het in de VTV-2014 hebben over ‘kwetsbare burgers’ dan gaat het over allerlei risicogroepen. We bedoelen dan zowel lichamelijk, psychisch als sociaal kwetsbare mensen, zoals alleenstaande ouderen, allochtonen, langdurige werklozen, chronisch zieken met een beperking, mensen met (langdurige) psychische problemen, verslaafden, dak- en thuislozen, bewoners van achterstandswijken en mensen met een laag inkomen of opleidingsniveau [6 - 8]. Er is een enorme overlap tussen deze risicogroepen [9]. Veel problemen stapelen zich op [10 - 11]. Kwetsbare mensen zijn daardoor meestal op meerdere vlakken kwetsbaar. Ze hebben bijvoorbeeld weinig geld en geen sociaal netwerk. Hierdoor is het moeilijk om zelfstandig te zijn en de touwtjes in handen te hebben.

Deze tekst is gebaseerd op het VTV-Themarapport Burgers en gezondheid.

  1. Kooiker S, Hoeymans N. Burgers en gezondheid : Themarapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014. Bilthoven: RIVM; 2013.
  2. Veldheer V, Jonker J, van Noije L, Vrooman C. Een beroep op de burger : minder verzorgingsstaat, meer eigen verantwoordelijkheid? Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau; 2012.
  3. RMO. Terugtreden is vooruitzien : maatschappelijke veerkracht in het publieke domein. Den Haag: Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling; 2013.
  4. RMO. Rondje voor de publieke zaak : pleidooi voor de solidaire ervaring. Den Haag: Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling; 2013.
  5. WRR. Vertrouwen in burgers. WRR-rapport 88. Den Haag & Amsterdam: Amsterdam University Press; 2012.
  6. RMO. Kwetsbaar in kwadraat : krachtige steun aan kwetsbare mensen. Den Haag: Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling ; Sdu Uitgevers; 2001.
  7. Frohlich KL, Potvin L. Transcending the known in public health practice: the inequality paradox: the population approach and vulnerable populations. American journal of public health. 2008;98(2):216-21.
  8. van Campen C, editor. Kwetsbare ouderen. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau; 2011.
  9. Gast G, Spijkerman A, Schoemaker C. Preventie van chronische ziekten in risicogroepen. RIVM Rapport 260221004/2011. Bilthoven: RIVM; 2011.
  10. Volksgezondheidsmonitor Utrecht (VMU): GG&GD Utrecht; 2014. http://www.utrecht.nl/volksgezondheid/over-volksgezondheid/publicaties-en-onderzoek/kerncijfers-utrecht/volksgezondheidsmonitor-vmu/
    11. van Bergen A, Smit R, Reinking D, Muis L, van der Leer M, Kolen M, et al. Zorg voor sociaal kwetsbaren. Themarapport Volksgezondheidsmonitor Utrecht 2010. Utrehct: GG&GD Utrecht 2010.

 

Home / Kansen en keuzes / Eigen regie niet haalbaar voor iedereen / Kwetsbare groepen niet altijd zelfredzaam

Menu